Gorące tematy: COVID-NEWS Antypartia Ruch Oporu 2020 Dyżury administratorów RSS Kontakt
Uwaga! Wygląda na to, że Twoja przeglądarka nie obsługuje JavaScript. JavaScript jest wymagany do poprawnego działania serwisu!
21 postów 770 komentarzy

blog ssaka

ssak - Wolny człowiek, ale trochę zniewolony.

O WARTOŚCIACH

ZACHOWAJ ARTYKUŁ POLEĆ ZNAJOMYM

Wartości, czyli element psychologicznego systemu podejmowania decyzji indywidualnych, grupowych, społecznych.

 

 

Wartością możemy nazwać wszystko to, co stanowi przedmiot potrzeb, dążeń i aspiracji człowieka. Może to więc być przedmiot materialny, osoba, instytucja, idea, rodzaj działania, ale również stan emocjonalny, czy pojęcie abstrakcyjne. Można powiedzieć, że wartości to cele, często nieuświadomione, wśród których istnieją te najważniejsze i te mniej ważne –będące tylko środkami do osiągnięcia celu głównego. Najistotniejsze dla człowieka są jednak te wartości, które determinują sposób jego postępowania. Są to z reguły pojęcia abstrakcyjne takie jak: rozwój, zdrowie, bezpieczeństwo, miłość, itp.

Człowiek, bardziej lub mniej świadomie, dąży do określonych wartości, które zwykle przyswaja sobie podczas procesu wychowawczego i uczestnictwa w grupie społecznej. Obejmują one i normują wszystkie wymiary  życia. Stanowią kryteria podejmowania decyzji i przejawiania postaw  w odniesieniu  do wszystkich sfer jego funkcjonowania. Wartości wyznaczają nasze postawy wobec ludzi i rzeczy. Rzutują na stany emocjonalne oraz wpływają na samoocenę.

Łatwo zauważyć, że na przykład osoba, której największą wartością jest bezpieczeństwo, będzie podejmowała takie decyzje, które to bezpieczeństwo maksymalnie zapewnią. Innego typu decyzje podejmie osoba, która najwyżej ceni sobie dobrobyt, a jeszcze inne osoba, dla której najważniejsza jest uczciwość.

Oczywiście, człowiek kieruje się wieloma wartościami poukładanymi według indywidualnego stopnia ważności oraz nadaje im swoje własne definicje. Dzięki temu wartość, na przykład miłości, może różnić się w szczegółach, gdy mówią o niej dwie różne osoby.

Człowiek, jako osoba wolna, również sam  dokonuje wyboru wartości. Sam wybiera co jest dla niego ważne, cenne i warte  poświęcenia, co będzie stanowiło dla niego cel. Przyjęty przez niego system wartości wpływa na jego osobowość , nadaje mu sens  życia.  

Indywidualne systemy wartości ulegają zmianom. Zmiany  te często zależą od zmian ogólnospołecznych, gospodarczych,  kulturowych i innych. Uwarunkowane są cyklem  życiowym człowieka, procesami dojrzewania oraz osobistymi doświadczeniami i ich następstwami w psychice jednostki.

Mimo to wielu nie zastanawia się nad tym, w jaki sposób ich preferowane wartości wpływają na ich życie. Nie dostrzega związku tego co ich w życiu spotyka z tym co mają zaprogramowane w swojej psychice. Jeśli nawet dostrzega, to i tak obarcza za to odpowiedzialnością siły wyższe, wychowanie, środowisko, itp., nie uwzględniając własnej roli w tym procesie. Widocznie nie jest to takie proste jak się może wydawać. Nie mniej jednak proces wychodzenia z różnego typu uzależnień to przecież przede wszystkim poukładanie sobie własnego systemu wartości. Nie są to mrzonki, ale wiedza obiektywna.

Podobnie jak w przypadku pojedynczego człowieka tak również w zespołach, organizacjach i społecznościach zauważyć można wpływ wartości na działania i rezultaty. Ekstremalnym chyba przykładem są cywilizacje rozpatrywane przez Feliksa Konecznego pod kątem właśnie preferowanych wartości.

W rozumieniu ogólnospołecznym hierarchia wartości uzależniona jest od tradycji  narodowych, które tworzą kulturę , warunków społeczno-ekonomicznych czy stosunków  międzyludzkich i powinna być podstawą do tworzenia prawa.W wyniku szybkich przemian zachodzących w tych obszarach rozwijają się jednak nowe wartości, a dotychczas istniejące zyskują nowy profil lub podlegają procesom destabilizacji. Zmieniają się nie tylko pojedyncze wartości, ale także całe ich systemy.
Nasuwa się wobec tego pytanie czy wszystkie wartości są zmienne, zdeterminowane przez aktualne, społeczno-ekonomiczne warunki życia, czy istnieją wartości trwałe, ogólnoludzkie, ponadczasowe, uniwersalne? Czy jesteśmy w stanie dokonać przewartościowań, by w znaczący sposób poprawić jakość życia społeczeństwa, narodu, ludzkości?

Zauważmy na początku, że takie pojęcia jak dobro, prawda, miłość, itp., mogą dla każdego oznaczać coś innego. To co dla jednego jest dobre może dla innego być złe. Jeśli powiem, że jest ciepło, a inna osoba mi zaprzeczy, to kto ma rację? Kto mówi prawdę? Widzimy, że są to pojęcia relatywne, zależne od kontekstu i nadania indywidualnych znaczeń danym pojęciom. Gdy mamy na myśli wartości ogólnospołeczne, czy narodowe, to moglibyśmy mówić o dobru wspólnym. Należałoby przy tym ustalić czym ono jest, że ważniejsze jest dobro wspólne od dobra jednostki. Powstaje kolejny problem –czy dobro konkretnego narodu jest mniej ważne od dobra ludzkości, albo innego narodu? I czym miałoby ono być? Czy to pojęcie ma jakiś sens?

Powszechnie uważa się jednak, że wyżej wymienione wartości są wartościami uniwersalnymi. W naszym kręgu kulturowym to kościół katolicki stara się pełnić rolę nośnika owych wartości i nazywa je chrześcijańskimi. Warto zaobserwować i uzmysłowić sobie w jakim stopniu ta działalność służy społeczeństwu i czy aby nie pociąga ona za sobą destrukcyjnych implikacji.

Dziś, będąc bardziej świadomymi wpływu wartości na życie społeczeństw, możemy pokusić się o próbę samodzielnego zweryfikowania tych wartości tak, by jak najlepiej wpływały na życie naszego narodu. Takie na przykład przysłowie, że Polak mądry po szkodzie, albo Polak i przed szkodą i po szkodzie głupi, wskazuje, że powinniśmy dojrzeć już i przewartościować nasz system wartości tak, by mądrość zajmowała w nim czołowe miejsce. Mądrość powinna być dla nas najważniejsza i z niej powinny płynąć dalsze implikacje. Tymczasem kościół katolicki nie zapewnia nam jej. W to miejsce nakazuje nadstawianie drugiego policzka. Może jednak mamy wybór? Do kogo należy decyzja?

KOMENTARZE

  • Istnieją wartości trwałe, ogólnoludzkie, ponadczasowe, uniwersalne!
    Jest to życie człowieka i działania umożliwiające człowiekowi zachowanie życia.
  • @programista 10:42:48
    Życie jest owszem wartością chrześcijańską. Tak zostało przyjęte.
    Powiedz mi teraz czyje życie jest dla Ciebie ważniejsze -Twojej rodziny, czy bandyty, co Ci ją morduje? Czy samo pustosłowie wystarczy do podjęcia decyzji?
  • @ssak 11:06:10
    Wartość życia ludzkiego nie wynika z tego, że tak zostało przyjęte.
    Wartość ta wynika z tego, że życie człowieka jest niezbędne do występowania jakichkolwiek wartości. Bez żyjącego człowieka nie będzie też żadnych wartości.
    Dla mnie, jak i dla każdego człowieka najważniejsze jest jego własne życie. Życie innych ludzi jest ważne w takim stopniu w jakim pomagają oni wspierać tę najwazniejszą wartość człowieka.
    Ludzie których kocham wspierają wartość mojego życia, bandyta czyni wprost przeciwnie - to w zupełności wystarcza do podjęcia decyzji.
  • Tak nie jest. Najwazniejsze wartosci sa niezmienne
    Tutaj jest wyjaśnienie http://miroslaw.szczepaniak.nowyekran.net/post/96035,relatywizm-moralny
  • @Mind Service 11:29:52
    Najważniejsza niezmienna wartość dla każdego człowieka - jego własne życie.
  • @Mind Service 11:29:52
    Przeczytałem -pustosłowie pomieszane z zakłamaniem.
  • Ciekawy wpis
    Cytat:
    "Wartością możemy nazwać wszystko to, co stanowi przedmiot potrzeb, dążeń i aspiracji człowieka. Może to więc być przedmiot materialny, osoba, instytucja, idea, rodzaj działania, ale również stan emocjonalny, czy pojęcie abstrakcyjne."

    czyli mam rozumieć że jeśli człowiek czegoś nie potrzebuje to nie można tego uznać za wartość? Np. skoro ani ja ani żaden człowiek nie potrzebuje dajmy na to niewidocznej z ziemi gwiazdy z gwiazdozbioru Alfa Centaura to nie może ona być wartością? Nie sadzę.

    Wydaje się to być wstępne błędne założenie, które potem prowadzi do błędnych wniosków o braku uniwersalnych wartości. Proponuję przyjęcie takich założeń: Każdy byt, każde istnienie jest wartością. W tym kontekście życie człowieka jest wartością uniwersalną.

    pozdrawiam
  • ·
    ,,Człowiek, jako osoba wolna, również sam dokonuje wyboru wartości. Sam wybiera co jest dla niego ważne, cenne i warte poświęcenia, co będzie stanowiło dla niego cel. Przyjęty przez niego system wartości wpływa na jego osobowość , nadaje mu sens życia.''

    To jest trochę dziwne bo jeżeli ktoś nie ma osobowości i sensu życia to na podstawie czego wybierze sobie wartości. A niby tylko wartości pozwalają decydować.

    ,,To co dla jednego jest dobre może dla innego być złe''

    Pytanie, czy własna ocena jednego i drugiego jest obiektywna? Może rację będzie miał tylko jeden? Jeżeli tak to dobro nie musi być pojęciem względnym. Jest tylko problem braku możliwości poprawnej oceny i całościowego postrzegania czyli ograniczonej świadomości. Jeżeli nasza wiedza, Mądrość będą odpowiednio rozwinięte i uświadomione to będziemy na dobro patrzyli jednakowo. Podobnie z innymi wartościami. Inną ciekawą wartością jest różnorodność. Czy można ją uznać za dobro bo dzięki niej możemy być bardziej świadomi a przez to bliżej nam do wspólnych wartości?

    Do pełniejszej oceny prowadzi długa droga i może być ona dla wielu za życia nie osiągalna dlatego przyjmujemy religię jako najpewniejszy drogowskaz. Ja widzę w niej wiele dobrego. To że hierarchia złożona jest tylko z ludzi, którzy popełniają błędy i bywają slepi to inne zagadnienie.
  • @Madara 12:58:30
    >czyli mam rozumieć że jeśli człowiek czegoś nie potrzebuje to nie można tego uznać za wartość? Np. skoro ani ja ani żaden człowiek nie potrzebuje dajmy na to niewidocznej z ziemi gwiazdy z gwiazdozbioru Alfa Centaura to nie może ona być wartością? Nie sadzę.

    Być może ta gwiazda ma wartość dla astronoma, który ją bada? Może mieć również dla Pana jeśli Pan tak uzna. Niech Pan odpowie czy jest jednakowo ważna co kotlet schabowy po tygodniowym poście?
    Używamy pojęcia wartość, aby móc wyrazić ważność jednego względem innego. Jeśli Pan chce, by każde istnienie miało jednakową wartość, to dla mnie jest to wartość zerowa.
  • @mirakles 13:12:29
    >To jest trochę dziwne bo jeżeli ktoś nie ma osobowości i sensu życia to na podstawie czego wybierze sobie wartości. A niby tylko wartości pozwalają decydować.

    Nie ma czegoś takiego jak brak wartości, czy osobowości. Można jedynie być ich bardziej lub mniej świadomym. Mogą przynosić cierpienie lub radość. Mogą dawać impuls do działania albo do pozostawania w bierności. I nie są one jedynym elementem systemu podejmowania decyzji. O innych jeszcze nie pisałem.
  • @ssak 13:23:15
    Nie można mylić wartości z hierarchią wartości. To że wszystko co istnieje ma wartość, od najmniejszego pyłku w odległym krańcu wszechświata poprzez abstrakcyjną ideę po istnienie/życie człowieka nie oznacza że ma równą/taka samą wartość. Ja po prostu stawiam tezę że wartość ma związek z istnieniem i to zarówno istnieniem fizycznym jak abstrakcyjnym. Wydaje mi się że stwierdzenie, że wartość ma tylko to co jest potrzebą człowieka jest wg. mnie nie do obrony.

    pozdrawiam
  • @Madara 14:44:27
    Jeśli coś ma wartość, to jest pytanie dla kogo?

    Jeśli nie ma odpowiedzi to jest manipulacja. Jest to typowy metajęzyk. W tym jest rzecz, że przyzwyczajono nas do takiego języka i dajemy sobą manipulować.

    Jeśli powiem, że kotlet jest smaczny, to możesz spytać komu smakuje.
    Jeśli nie potrafię odpowiedzieć, to znaczy że chciałem cię okłamać -zmanipulować.

    Oczywiście możesz mieć inne zdanie:)
  • @ssak 14:58:34
    Jaki tam metajęzyk (nawet nie wiem co to takiego ;-). OK skoro tak chcesz to wyjdźmy od człowieka: Każdy człowiek ma żołądek więc odżywanie się jest wartością uniwersalną /obiektywną dla wszystkich ludzi, nawet jak w danej chwili jest syty czy nie lubi kotletów. Każdy człowiek ma zbliżona budowę fizjologiczną a zatem hołduje podobnym wartościom obiektywnym/uniwersalnym jak zdrowie, prokreacja, itd. Dodatkowo każdy człowiek posiada zbliżone wartości duchowe: poznawcze, poczucie sprawiedliwości, piękna, porządku, poznania prawdy). Jeżeli przyjrzymy się teraz np. wartościom poznawczym, dotyczą one poznania KAŻDEGO istniejącego obiektu czy dowolnej idei abstrakcyjnej, stąd wniosek: każdy kotlet którego nawet w obecnej chwili nie potrzebujesz, nie lubisz albo o którego istnieniu nawet nie wiesz, ma swoja wartość ma swoją wartość.

    pozdrawiam
  • @Madara 17:46:28
    OK, faktycznie każdy człowiek ma żołądek i chce jeść, czyli pożywienie jest wartością dotyczącą wszystkich ludzi. Ja w swoim tekście temu nie zaprzeczyłem. Wskazałem jedynie na relatywność pewnych pojęć. Czym innym jest piękno dla różnych ludzi i różne zajmuje miejsce w ich hierarchii wartości. Chciałem powiedzieć, że społeczność ludzka tworzy organizm, który ma swoją hierarchię wartości i od niej zależą różnice cywilizacyjne. Powiedzieć że piękno jest wartością każdego człowieka to zbyt mało. Trzeba określić jakie miejsce zajmuje piękno w hierarchii wartości organizmu społecznego i po czym poznamy, że coś jest piękne. Dziś tego brakuje i mamy przez to konflikty typu aborcja, eutanazja itp.
    W dalszej kolejności wskazałem, że podstawową wartością w tej hierarchii powinna być mądrość.

    Odnośnie ostatniego zdania to myślę inaczej. Kotlet nie jest wartością samą w sobie, ale może być wartością dla kogoś.

    Pozdrawiam

OSTATNIE POSTY

więcej

ARCHIWUM POSTÓW

PnWtŚrCzPtSoNd
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 

ULUBIENI AUTORZY

  • I.C
    posty: 141 komentarze: 237